අද අපට ආහාර කල් තබා ගැනීමට ශීතකරණ, අධිශීතකරණ සහ විවිධ නවීන උපකරණ තිබේ. එහෙත් මේ කිසිවක් නොතිබුණු අතීතයේ අපේ ගැමි ජනතාව ආහාර කල් තබා ගත්තේ කෙසේද?
ඒ සඳහා ඔවුන් සතුව තිබුණේ ස්වභාවධර්මයෙන් ලැබුණු සම්පත් සහ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට උරුම වූ ප්‍රායෝගික දැනුමයි.
ශ්‍රී ලාංකේය ගැමි ජනතාවගේ ආහාර සංස්කෘතියේ විශේෂ ස්ථානයක් හිමි කොස්, එදා බොහෝ පවුල්වල ආහාර අවශ්‍යතා සපුරාලූ වටිනා සම්පතක් විය.
කොස් වාරයේදී ලැබෙන අස්වැන්න අවාරයේදීත් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට ඔවුහු අපූරු ක්‍රම කිහිපයක් භාවිත කළහ.
🌿 1. වැලි කොස් ඇට – වැලි තුළ සුරැකි ආහාර සම්පත
පැසුණු කොස් ගෙඩිවලින් ලබාගත් කොස් ඇට කල් තබා ගැනීමට භාවිත කළ එක් සුවිශේෂී ක්‍රමයක් වූයේ ඒවා වියළි වැලි තුළ තැන්පත් කිරීමයි.
කොස් ඇටවල පිටත පොත්තට හානි නොවන සේ තෝරාගෙන, මතුපිට තෙතමනය ඉවත් කරගත් පසු වියළි වැලි තට්ටු අතර ඒවා තැන්පත් කරනු ලැබීය.
මේ සඳහා විශාල මැටි භාජන හෝ නිවසේ වියළි ස්ථාන භාවිත කළ බව පැරණි ආහාර සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳ විස්තරවල සඳහන් වේ.
අවශ්‍ය වූ විට කොස් ඇට පිටතට ගෙන ආහාර පිළියෙල කිරීමට භාවිත කර තිබේ.
මෙලෙස කල් තබාගත් කොස් ඇට වැලි කොස් ඇට ලෙස හැඳින්විණි.
🌾 2. අටු කොස් – කොස් වාරයේ අස්වැන්න අවාරයට
කොස් මදුළු කල් තබා ගැනීමට භාවිත කළ තවත් ක්‍රමයක් වූයේ අටු කොස් සකස් කිරීමයි.
පැසුණු කොස් මදුළු ගෙන ඇට ඉවත් කර, මදුළු තීරුවලට වෙන්කර උණු ජලයේ තරමක් තම්බා ගැනීම එක් සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයකි.
ඉන්පසු ඒවා අව්වේ හොඳින් වියළා තෙතමනය අඩු කරගනු ලැබීය.
ඇතැම් ගැමි නිවෙස්වල ළිපට ඉහළින් පිහිටි අටුව හෝ දුම් මැස්ස ආහාර වියළීමට සහ ගබඩා කිරීමට යොදාගෙන තිබුණි.
අවාරයේදී මෙම වියළි කොස් නැවත පිස ආහාරයට ගත හැකි විය.
🥥 3. අටු කොස් ඇට – කොස් ඇටත් අපතේ නොයැවූ අපේ පැරැන්නෝ
කොස් මදුළු පමණක් නොව කොස් ඇට ද තම්බා වියළා කල් තබා ගැනීමේ සම්ප්‍රදායක් පැවතුණි.
හොඳින් පැසුණු කොස් ඇට තම්බා, ජලය ඉවත් කර අව්වේ වියළා ගබඩා කරනු ලැබීය.
පසුව ඒවා නැවත ජලයේ පොඟවා විවිධ ආහාර පිළියෙල කිරීමට භාවිත කළහ.
මෙය ආහාර අපතේ නොයැවීමට අපේ පැරැන්නන් දැක්වූ සැලකිල්ලට කදිම නිදසුනකි.
❤️ අතීතයෙන් අපට ලැබෙන පාඩම
අපේ පැරැන්නන් ආහාර සංරක්ෂණය කළේ නවීන තාක්ෂණය නොමැතිවය. එහෙත් ඔවුන්ට සොබාදහම, කාලගුණය සහ ආහාරවල ස්වභාවය පිළිබඳ ප්‍රායෝගික අවබෝධයක් තිබුණි.
කොස් වාරයේදී ලැබුණු අස්වැන්න අවාරයට සුරැකීමෙන් පවුලේ ආහාර අවශ්‍යතා සපුරාගැනීමට ඔවුහු උත්සාහ කළහ.
වැලි කොස් ඇට සහ අටු කොස් යනු ආහාර වර්ග දෙකක් පමණක් නොවේ. ඒවා අපේ ගැමි ජනතාවගේ බුද්ධිය, අරපිරිමැස්ම සහ සොබාදහම සමඟ බැඳුණු ජීවන රටාව පිළිබිඹු කරන වටිනා උරුමයන්ය.
අද අපට මෙම ක්‍රමවල ඉතිහාසය අධ්‍යයනය කළ හැකි වුවත්, නිවසේදී අනුගමනය කරන විට නවීන ආහාර සුරක්ෂිතතා උපදෙස් පිළිපැදීම අත්‍යවශ්‍යය. විශේෂයෙන් වැලි තුළ ගබඩා කිරීම සහ සාමාන්‍ය අව්වේ වියළීම පමණක් ආහාර දිගු කාලයක් ආරක්ෂිතව තබාගැනීමට ප්‍රමාණවත් බව සහතික කළ නොහැකිය.
අපේ පැරණි ආහාර උරුමයන් හඳුනාගෙන ඒවායේ වටිනාකම අනාගත පරපුරට කියාදීම අප සැමගේ වගකීමකි.
SriTrade.lk | Food & Culture