උඩරට ගැමි මුළුතැන්ගෙයි රස රහස් – මහනුවර පාරම්පරික වෑංජන
අපේ පැරැන්නන්ගේ මුළුතැන්ගෙයි පිසුණු රසවත් වෑංජන ගැන ඔබ දන්නවාද?
ශ්‍රී ලංකාවේ එක් එක් ප්‍රදේශවලට ආවේණික වූ ආහාර සංස්කෘතියක් තිබේ. ඒ අතර මහනුවර ඇතුළු උඩරට ප්‍රදේශයේ ගැමි ආහාර සම්ප්‍රදායට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි.
අතීතයේ උඩරට ගැමි නිවෙස්වල ආහාර පිළියෙල කිරීමේදී ගෙවත්තෙන් ලබාගත් එළවළු, කොස්, දෙල්, අල වර්ග, පලා වර්ග මෙන්ම පොල්කිරි සහ දේශීය කුළුබඩු බහුලව භාවිත විය.
එදා දර ලිපේ මැටි වළංවල පිසුණු මේ වෑංජනවලට තිබුණේම වෙනස් රසයකි.
1. පොළොස් ඇඹුල
පොළොස් ඇඹුල උඩරට ගැමි ආහාර වේලක රසවත් වෑංජනයකි. හොඳින් පදම් වූ පොළොස් ඇඹුල බත් සමඟ ඉතා රසවත්ය.
පිළියෙල කරන ආකාරය: පොළොස් කැබලිවලට බැදපු තුනපහ, මිරිස් කුඩු, ගොරකා, කහ, ලුණු, සුදුලූනු, ඉඟුරු සහ රම්පේ කරපිංචා එක්කරන්න. පොල්කිරි දමා මඳ ගින්නේ හොඳින් තැම්බෙන තුරු පිසගන්න. අවසානයේ හොද්ද හිඳී තෙල් පෑදෙන තුරු පිසීමෙන් තද පැහැති රසවත් පොළොස් ඇඹුලක් ලැබේ.
2. කොස් ඇට මාළුව
කොස් ගෙඩියේ මදුළු පමණක් නොව කොස් ඇටද ආහාරයට ගැනීම අපේ පැරැන්නන්ගේ සිරිතකි.
පිළියෙල කරන ආකාරය: කොස් ඇට තම්බා පොතු ඉවත්කර තරමක් තලාගන්න. එයට රතුලූනු, අමුමිරිස්, කහ, තුනපහ, කරපිංචා සහ පොල්කිරි එක්කර මඳ ගින්නේ පිසගන්න. හොද්ද තරමක් උකු වූ විට ලිපෙන් බාගන්න.
3. හත් මාළුව
විවිධ එළවළු, ඇට වර්ග සහ පලා වර්ග එකට එක්කර පිළියෙල කරන හත් මාළුව සාම්ප්‍රදායික ආහාර අතර සුවිශේෂී වේ. මෙහි අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වේ.
පිළියෙල කරන ආකාරය: වට්ටක්කා, අළු කෙසෙල්, වම්බටු, කොස් ඇට, මෑකරල් වැනි එළවළු සහ ඇට වර්ග කිහිපයක් තෝරා කැබලිවලට කපාගන්න. ඒවාට කහ, තුනපහ, අමුමිරිස්, රතුලූනු සහ පොල්කිරි එක්කර පිසගන්න. ඉක්මනින් තැම්බෙන එළවළු පසුව එක්කර, සියල්ල මෘදු වූ විට ලිපෙන් බාගන්න.
4. වට්ටක්කා කළුපොල් මාළුව
පොල් බැද අඹරා සකස් කරන කළුපොල් මිශ්‍රණය වට්ටක්කා සමඟ පිසීමෙන් වෙනස්ම රසයක් ලැබේ.
පිළියෙල කරන ආකාරය: ගාගත් පොල් රන්වන් දුඹුරු පැහැයක් ගන්නා තුරු බැද අඹරාගන්න. වට්ටක්කා කැබලිවලට කහ, මිරිස් කුඩු, තුනපහ, රතුලූනු සහ කරපිංචා එක්කර තරමක් තම්බාගන්න. පසුව බැදගත් පොල් මිශ්‍රණය සහ පොල්කිරි එක්කර හොද්ද උකු වන තුරු පිසගන්න.
5. තලන බටු මාළුව
තලන බටු තරමක් තලා පොල්කිරි සහ කුළුබඩු සමඟ පිසීම ගැමි මුළුතැන්ගෙයි දක්නට ලැබෙන සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයකි.
පිළියෙල කරන ආකාරය: තලන බටු සෝදා තරමක් තලාගන්න. රතුලූනු, අමුමිරිස්, කහ, තුනපහ, කරපිංචා සහ පොල්කිරි එක්කර මඳ ගින්නේ පිසගන්න. කැමති නම් උම්බලකඩ ස්වල්පයක්ද එක්කරගත හැකිය.
6. කෙසෙල් මුව මාළුව
කෙසෙල් ගසේ මුව ඉවත නොදමා රසවත් වෑංජනයක් ලෙස පිළියෙල කිරීම අපේ ගැමි ආහාර සංස්කෘතියේ තවත් ලක්ෂණයකි.
පිළියෙල කරන ආකාරය: කෙසෙල් මුවේ පිටත තද පෙති ඉවත්කර ඇතුළත මෘදු කොටස සිහින්ව කපාගන්න. කළු පැහැ වීම වැළැක්වීමට ලුණු සහ දෙහි මිශ්‍ර ජලයේ මඳ වේලාවක් තබන්න. ඉන්පසු සෝදා මිරිකා රතුලූනු, අමුමිරිස්, කහ, තුනපහ සහ පොල්කිරි සමඟ මෘදු වන තුරු පිසගන්න.
7. හතු මාළුව
වැසි කාලවලදී ඇතැම් ගැමි ප්‍රදේශවල හමුවන ආහාරයට සුදුසු හතු වර්ග යොදා වෑංජන පිළියෙල කිරීමේ සම්ප්‍රදායක් පැවතිණි.
පිළියෙල කරන ආකාරය: ආහාරයට සුදුසු බව තහවුරු කළ හෝ වගා කළ හතු හොඳින් පිරිසිදු කර කැබලිවලට කපාගන්න. රතුලූනු, සුදුලූනු, අමුමිරිස්, කහ, තුනපහ, කරපිංචා සහ පොල්කිරි එක්කර හතු හොඳින් පිසෙන තුරු මඳ ගින්නේ තම්බාගන්න.
සැලකිය යුතුයි: වනයෙන් හමුවන හතු වර්ග නිවැරදිව හඳුනා නොගෙන ආහාරයට ගැනීම අනතුරුදායකය.
අපේ ආහාර උරුමය රැකගනිමු
මේ වෑංජන බොහොමයක් මහනුවරට පමණක් සීමා වූ ඒවා නොවේ. එහෙත් ඒවා උඩරට ගැමි ජීවිතය හා බැඳුණු පුළුල් ශ්‍රී ලාංකික ආහාර උරුමයේ කොටසකි.
අද අපට පහසුවෙන් ලබාගත හැකි ආහාර වර්ග බහුල වුවද, අපේ පැරැන්නන් ස්වභාවධර්මයෙන් ලැබුණු දේ උපයෝගී කරගෙන සකස් කළ ආහාරවල රසය සහ ඒවා පිටුපස ඇති දැනුම අමතක නොකළ යුතුය.
පැරැන්නන්ගේ ආහාර පිළියෙල කිරීමේ ක්‍රම, දේශීය අමුද්‍රව්‍ය සහ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පැවත එන රස රහස් අනාගත පරපුරට හඳුන්වා දීම අප සැමගේ වගකීමකි.
ඔබේ ගමේ හෝ ඔබේ ආච්චි අම්මාගේ මුළුතැන්ගෙයි පිළියෙල කළ, අද කලාතුරකින් දක්නට ලැබෙන විශේෂ වෑංජනයක් තිබුණාද?
එහි නම සහ පිළියෙල කළ ආකාරය අප සමඟ බෙදාගන්න.
SriTrade – අපේ උරුමය, අපේ කතා